گیاه پالایی " Dr. Akram Ebrahimi "

خلاصه سمینار درس هالوفیت های ایران   :   گیاه پالایی خاکهای آلوده به ترکیبات نفتی

استاد: سرکار خانم دکتر شریف نیا          اراﺋه: اکرم ابراهیمی      دانشگاه علوم و تحقیقات تهران

گیاه پالایی (Phytoremediation)

گیاه پالایی فن آوری جدید و نوظهوری است که در آن از گیاهان مقاوم برای حذف یا کاهش غلظت آلاینده های آلی و معدنی و ترکیبات خطرناک از جمله هیدروکربن های نفتی ، فلزات ، آفت کش ها و حلال ها از محیط زیست استفاده می شود. این تکنیک پالایشی شامل تخریب ، جذب ، تغییرشکل ، تجمع و یا تصعید توسط گیاه از سطح ذرات جامد خاک و فاز مایع آن بوده و یا از طریق تحریک فعالیت میکروبی در ریزوسفر صورت می گیرد.  در پاکسازی گیاهی از توانایی طبیعی گیاه در جذب، تجمع و تجزیه متابولیکی آلاینده ها از خاک، آب یا هر محیطی که آلوده شده است استفاده می شود.

مزایای گیاه پالایی

• - پاکسازی گیاهی فناوری مناسبی برای تثبیت و خارج کردن آلاینده ها از خاک است.
• - سازگاری با محیط زیست ، هزینه مناسب دارد و چشم نواز می باشد.
• - فلزاتی که جذب گیاهان می شوند ممکن است از توده های گیاهی دروشده بازیافت شوند.
• - پیشگیری از نشت آلاینده ها به درون سامانه های آب زیرزمینی و جلوگیری از آلودگی آنها.
• - به نظر می رسد استخراج فلزات سنگین از خاکهایی با آلودگی کم تا بسیار زیاد امکان پذیر می باشد.

بیوتکنولوژی و پاکسازی گیاهی

• به نظر مرسد که ژن های مختلفی درگیر تنظیم جذب فلزات در گیاهان هستند. این ژنها حلالیت فلزات در خاک اطراف ریشه را کنترل می کنند و نیز حمل پروتیین هایی را برعهده دارند که فلزات را به درون سلولهای ریشه و بالاتر، به شاخ و برگ گیاهان می برند. بنابراین پرورش گونه های گیاهی که ظرفیت تحمل بالاتری نسبت به آلاینده ها دارند و تلقیح ژنهایی که این امر را بر عهده دارند در پیشبرد مقاصد پاکسازی گیاهی مؤثر است. ایزوله کردن جمعیت های خاص میکروبی که در ریزوسفر گیاهان وجود دارد و تغییر ساختار ژنتیکی این ارگانیسم ها در جهت تولید آنزیم های برون سلولی تجزیه کننده تری کلرواتیلن و تلقیح مجدد آنها به محیط ریزوسفر مؤثر شناخته می شوند. مطالعات اولیه نشان داده که مهندسی ژنتیکی ارگانیسم ها می تواند به نحو مؤثری در گیاه درمانی مفید باشد.
• روشهای پاکسازی گیاهی
• 5 نوع بنیادی از پاکسازی گیاهی وجود دارد که برحسب نوع ماده ای که تصفیه می کنند- فلزات یا مواد شیمیایی، طبقه بندی می شوند.
• 1. آلودگی فلزی – استخراج گیاهی : phyto extractionدراین فرایند گیاه آلاینده را از طریق ریشه جذب می کند و به اندامهای فوقانی انتقال می دهد.
• 2. پالایش ریشه ای : Rhizofilterrationاین روش مختص حذف آلاینده ها از آبهای سطحی و زیر زمینی است.