واژه‌نامه گیاهی

سایر

آگاو

آرام بخش و ملین و ضد عفونی کننده شیره آگاو دارویی آرام بخش و نیرو بخش مقوی برای هاضمه است درمان زخمها و التهابات آسیب زننده به معده و روده ها حفاظت کننده آنها از عفونت و حساسیت زایی و تسریع کننده درمان آنها می باشد

تقریبا شباهت زیادی به آلوورا دارد و خواص آن نیز کم و بیش مشابه است

زوفا

<h4><img style="display: block; margin-left: auto; margin-right: auto" src="" alt="" width="400" height="375" />خلط آور ، ضد احتباس ترشحات برونشی ، گندزدا ، ضدسرفه ، پیش اندازه قاعدگی ، رفع کننده دختران جوان و برطرف کننده ترشحات مهبلی ، دافع کرم ، ضد سرطان ، معالج : آسم -تب یونجه - تنگی نفس - برونشیت های مزمن- سرفه گریپ - سل-روماتیسم ها- فشارخون پایین - سنگ مجاری ادراری - سوء هاضمه و درداهای ناشی از التهاب معده ،قولنج ،درمان زخمها ، خونمردگی ، ضایع پوستی ناشی از سیفلیس ، حالات سرطانی و اگزما بکار می رود</h4><h3>منع مصرف : استفاده از زوفا برای خانم های باردار ممنوع است . </h3>

گیاهی است چند ساله ، خودرو و معطر با ساقه های متعددچوبی ، برگهای آن سبز ، کوچک ، متقابل ، خط دار ، باریک و نوک تیز میباشد . طبیعت آن گرم و خشک است ، نام علمی :Hyssopus officinalis L ، نام فرانسه Hysope officinale و نام انگلیسی آن Hyssop  می باشد . ترکیبات شیمیایی : گلوکوزید هیسوپین و اسانس روغنی فرّار شامل ال-پینوکامفن و پی نن در آن تشخیص داده شده است . 

به

فعال کننده معده و روده&zwnj;ها و تقویت کننده اعصاب و قوای مغزی، مقوی قلب و نرم کننده سینه، ضد افسردگی و آرام کننده، دفع کننده اخلاط خونی و تحلیل برنده ورم حاد روده&zwnj;ها، باز کننده گرفتگی صدا و مولد کالری، انرژی&zwnj;زا و اشتهاآور، کاهنده ترشحات بزاق و رشد دهنده جنین، تقویت کننده اعمال دستگاه هضم و جلوگیری کننده از پیری زودرس، تقویت کننده رحم و بندآورنده استفراغ می&zwnj;باشد. در ضمن برای خاک&zwnj;خوری، سل ریوی، وسواس و خونروی&zwnj;های بواسیری و رحمی نیز مفید است. استفاده از جوشانده&zwnj;ی خلال خشک شده به، به صورت غرغره از بین برنده درد و التهابات گلو می&zwnj;باشد. خلال میوه&zwnj;ی به، به صورت جوشانده بندآورنده اسهال&zwnj;های ساده و خونی است. در استعمال خارجی ریختن چند قطره آب به در مهبل، برطرف کننده ترشحات مهبلی، التیام&zwnj;بخش جراحات مجرای ادراری و رفع کننده سوزش آن می&zwnj;باشد لازم به تذکر است که باید بهداشت رعایت شود. یک عدد بِه را به صورت خلال درآورده و در یک لیتر آب بجوشانید تا آب آن به نصف تقلیل یابد محلول مذکور به صورت تزریقات مهبلی برای افتادگی رحم و به صورت تنقیه برای افتادگی رکتوم (آخرین قسمت روده&zwnj;ی بزرگ) می&zwnj;تواند مؤثر باشد. پرزِ روی پوست میوه&zwnj;ی به نیز بسیار قابض و برای حلق و صدا مضر است.منع مصرف : خوردن میوه&zwnj;ی بِه به صورت خام توصیه نمی&zwnj;شود و بهتر است به صورت مربا یا فرآورده&zwnj;های مختلف دیگر استفاده شود.

شکل ظاهری : درخت به همچون درختچه ای کوتاه و دائمی رشد می کند و گیاهی از خانواده گل سرخیان به شمار می رود که میوه ای گرد، کروی و بیضی مانندی دارد که در سایز متوسط رشد می کند که قسمت گوشتی آن کمی سفت است به همین دلیل بیشتر آن را طبخ داده و سپس آن را مصرف می کنند که بسیار معطر است و فضای خانه را عطرآگین می کند، علاوه بر آن از میوه این گیاه برای تهیه مربا و … نیز استفاده می کنند که به دلیل خاصیت دارویی و درمانی زیادی که دارد بسیاری از افراد در فصل پاییز از آن استفاده می کنند و آن را بر روی بخاری یا چراغ گذاشته و پس از پخته شدن آن را میل می کنند.در مرکز قسمت گوشتی این گیاه چندین دانه بیضی شکل کوچک به رنگ سیاه مایل به قهوه ای وجود دارد که این دانه ها نیز به دلیل خاصیت دارویی و درمانی ای که دارند مصرف می شوند طوریکه بسیاری از عطاری ها و فروشندگان داروهای طب سنتی دانه های آن را به صورت جدا به فروش می رسانند.میوه این گیاه در ابتدای رشد به رنگ سبز است که به هنگام رسیدن به رنگ زرد تغییر پیدا می کند که دارای گل های سفید و زرد رنگی است که در فصل بهار شکوفه می دهد و منظره زیبایی را نمایان می کند که گل های آن جاذب حشرات مختلفی همچون زنبور عسل و پروانه است؛ درختی خود گرده افشان به شمار می رود که گرده افشانی آن توسط باد و حشرات انجام می شود.در نواحی معتدل اغلب کشورها و در ایران به صورت پرورشی در بیشتر نواحی معتدل کاشته می&zwnj;شود و به حالت وحشی نیز در نواحی جنگلی استان&zwnj;های شمالی انتشار دارد.طب سنتی طبیعت آن گرم و تر است.  نام&zwnj;های دیگر آن به فارسی، عربی و محلی، به، آبرود، سَفَرجَل و شال به نامیده شده است.نام علمی : Cydonia oblonga Mill.، نام فرانسه درخت Cognassier، نام فرانسه میوه (به) Coing، نام انگلیسی درخت Quince و نام انگلیسی میوه Quince می&zwnj;باشد.ترکیبات شمیایی : آب، مواد قندی، کربوهیدرات&zwnj;ها، خاکستر، کلسیم، فسفر، آهن، پتاسیم، تیامین، رایبوفلاوین، نیاسین، سدیم، مواد نشاسته&zwnj;ای، ویتامین ث و ویتامین&zwnj;های B3, B2, B1, A در آن تشخیص داده شده است.انواع درخت به  درخت به قرمز:درخت به قرمز بومی ایتالیاست که میوه آن ظاهری گرد و کروی مانند به رنگ قرمز با عمر اقتصادی 40 سال دارد که نسبت به خشکی مقاوم است و از سال دوم رشد خود شروع به باردهی می کند که بیشتر از آن برای تازه خوری و تهیه مربا ارگانیک استفاده می کنند که از رشد آسان و سریعی برخوردار است.درخت به لیمو:درخت به لیمو یک از واریته های درخت به، به شمار می رود که به رنگ لیمویی است که عمر اقتصادی آن برای رشد 40 سال است که در بیشتر مناطق رشد می کند که بسیار آبدار، گوشتی و کمی سفت است که طعم به نسبت ترشی نیز دارد که قابلیت انبارداری بالایی دارد.درخت به ایتالیا:درخت به ایتالیا بومی ایتالیا است که میوه کرمی مایل به زردی دارد که باردهی آن از سال دوم و سوم شروع می شود که در سایز درشت رشد و بسیار گوشتی است که طعم دلچسبی دارد و فضا را به هنگام پخت و پز عطرآگین می کند که استفاده های مختلفی از آن می کنند.درخت به ترش آذربایجان:درخت به ترش آذربایجان طعم ترشی دارد که بسیار آبدار و به رنگ زرد است که ظاهری گرد و گلابی شکل دارد که نسبت به سرما و آبیاری مقاوم است و از باردهی بالایی برخوردار است و برای کاشت در بیشتر مناطق مناسب است.درخت به شاهرود:درخت به شاهرود میوه ای در سایز متوسط به رنگ کرم مایل به زرد تولید می کند که عمر اقتصادی آن به بیش از 40 سال می رسد و به صورت درختچه ای کوتاه رشد می کند که قدرت انبارداری بالایی دارد و دارای طعم شیرینی است و برای تازه خوری و مربا مناسب است.درخت به اصفهان:درخت به اصفهان از قدرت انبارداری بالایی برخوردار است که برای تازه خوری و تهیه مربا رقم مناسبی است که طعم دلچسبی با عطر ماندگار دارد که دارای شاخه و برگ جمع و جوری است که عمر اقتصادی آن به 50 سال نیز می رسد.درخت به آمریکایی:درخت به آمریکایی بومی آمریکا است که عمر اقتصادی آن 40 سال است که میوه گلابی شکلی به رنگ کرم مایل به زرد دارد که از سال دوم شروع به باردهی می کند و نوبرانه می دهد که طعم دلچسبی دارد و میوه های آن در سایز متوسط رو با بالا رشد می کنند.درخت به آناناسی:درخت به آناناسی به رنگ سبز است که در سایز درشت رشد می کند که عمر اقتصادی آن 40 سال است، دارای طعم شیرینی است و باردهی خوبی دارد و نسبت به خشکی و همچنین سرمای هوا مقاوم است.درخت به ژاپنی:درخت به ژاپنی دارای گل های قرمز رنگ زیبایی است که به هنگام شکفتن منظره زیبایی را نمایان می کند و همانطور که از نامش پیداست بومی کشور ژاپن است که به صورت درختچه ای کوتاه با باردهی بالا رشد می کند. درخت به وحشی:درخت به وحشی در سایز متوسط رشد می کند که به رنگ زرد است و طعم شیرینی دارد که عمر اقتصادی آن به بیش از 35 سال می رسد که نسبت به سرما مقاوم است که طعم دلچسب و معطری دارد و در بیشتر مناطق رشد می کند.روشهای تکثیر درخت به:درخت به از طریق بذر، قلمه، پیوند، پاجوش و خواباندن تکثیر می شود.کاشت بذری درخت به:در کشت بذری دانه های درخت به را از قسمت گوشتی گیاه جدا کنید سپس آنها را در داخل دستمال کاغذی مرطوب به مدت 24 تا 48 ساعت قرار دهید، گلدانی با زهکشی مناسب تهیه کنید و بذر گیاه را در داخل آن بکارید و با مقداری کود نرم روی بذر را بپوشانید و گیاه را آبیاری کنید و تا زمان جوانه زنی نگذرید بستر مورد کشت خشک شود. پس از مدتی بذر جوانه می زند و جوانه های رشد یافته آن از زیر خاک بیرون می آیند، زمانیکه گیاه رشد کرد و به حد معینی از رشد رسید آن را به گلدان بزرگتر و در نهایت به زمین اصلی منتقل کنید، برای این منظور گودالی به اندازه دو برابر ریشه گیاه ایجاد کنید و نهال به دست آمده حاصل از کاشت بذر را در داخل آن بکارید و گیاه را آبیاری کنید تا گیاه رشد خود را ادامه دهد.کاشت قلمه درخت به:در کاشت قلمه درخت به، درختی را انتخاب کنید که از باردهی خوبی برخوردار است سپس قلمه های خشبی درخت به را در فصل پاییز و اوایل فصل زمستان از درخت به با ارتفاع 20 تا 25 سانتیمتر تهیه کنید و قلمه های خیر خشبی این گیاه را در فصل تابستان و اوایل فصل پاییز از درخت به تهیه کنید، گودالی در عمق مناسب ایجاد کنید و از هورمون ریشه زایی بر روی قلمه استفاده و قلمه را در درون گودال بکارید و آن را آبیاری کنید که پس از گذشت مدتی قلمه ریشه دار می شود و شروع به رشد می کند.پیوند زدن درخت به:برای پیوند زدن گیاهان حاصل از رشد بذری می بایست به عنوان پایه برای تکثیر درخت به از طریق پیوند استفاده نمود و معمولا پیوند را از ارقامی به دست می آورند که دارای باردهی خوب و همچنین شکل و کیفیت میوه مناسبی هستند که از روش های مختلف پیوند می توان به روش پیوند نیمانیم، زبانه ای و زینی اشاره نمود.پاجوش درخت به:در کنار درخت به پاجوش های زیادی رشد می کند که شما می توانید آنها را از ریشه خارج و در بستر دیگری از خاک مورد کشت بکارید برای این منظور گودالی در ابعاد و عمق مناسب ایجاد و پاجوش ها را در داخل آن و درست در مرکز گیاه بکارید و در نهایت گیاه را آبیاری کنید تا رشد خود را آغاز کند.خواباندن شاخه درخت به:خواباندن شاخه کار چندان سختی نیست در این روش یکی از شاخه های بلند گیاه را در نزد درخت در داخل خاک قرار دهید و روی آن را با خاک بپوشانید که پس از مدتی به دلیل قرار گرفتن شاخه در زیر خاک و تغذیه از درخت شاخه ریشه دار می شود که در این هنگام شما می توانید شاخه را از درخت قطع کنید تا گیاه رشد خود را شروع کند که پس از مدتی می توانید گیاه را جابجا و در بستر مورد کشت بکارید.روشهای هرس درخت به:درخت به نیاز به هرس آنچنانی ندارد طوریکه این درخت در سالهای ابتدایی خود نیاز به هرس ندارد که در این سال ها بهتر است فقط پاجوش های گیاه را قطع کند و به هنگام هرس نیز صرفاً شاخه های بیمار و شکسته را از درخت قطع کنید، در کل درختی جمع و جور به شمار می رود.شرایط اکولوژیک رشد درخت به:درخت به مانند درخت های دیگر به شرایط محیطی مناسب برای رشد نیاز دارد.ارتفاع:درخت به همچون درختچه ای کوتاه رشد می کند که ارتفاع آن بسته به واریته های مختلف متغیر و بین 2 تا 7 متر است که البته ممکن است بیشتر و کمتر نیز شود.نور:گیاهی آفتاب دوست به شمار می رود که در فصل شکفتن تا میوه دهی نیاز به نور کامل خورشید با حداقل 6 تا 9 ساعت نور خورشید دارد.دما:دمای مناطق گرمسیری و نیمه سرد را برای رشد و نمو می پسندد که دمای مناسب برای رشد این گیاه در فصول مختلف سال بین 5- تا 45 درجه سانتی گراد است که تا دمای 7- را تحمل می کند. توجه داشته باشید که میوه این گیاه نسبت به گلابی توان کمتری نسبت به سرما دارد.خاک:درخت به در گستره وسیعی از خاک های غنی و حاصلخیز به خصوص رسی و شنی رشد می کند که در این میان خاکهای اسیدی نسبت به خاک های قلیایی بهترند. برای رشد این گیاه از خاک های آهکی استفاده نکنید چرا که درخت به در خاک های آهکی رشد نمی کند.آبیاری:به آبیاری متوسطی نیاز دارد بنابراین هفته ای دوبار آبیاری برای رشد این گیاه کافی است که دارای ریشه ای سطحی است که نمی تواند عدم آبیاری طولانی مدت را طاقت بیاورد و در صورت عدم آبیاری میوه آن کوچک می شود.فاصله کاشت:فاصله کاشت بین درخت ها 3 تا 4 متر و فاصله بین ردیف ها نیز 3 متر است.

ارزن

تصفیه  کننده خون و تسکین دهنده روماتیسم، کاهنده چربی و ضد تب، دفع کننده سنگ مثانه و ادرارآور، نرم کننده سینه و خلط&zwnj;آور، مولد اسپرم و تقویت کننده نیروی جنسی، کاهنده فشار خون و ضد دلپیچه، ضد اسهال خونی و قابض، چاق کننده و التیام بخش زخم&zwnj;های بدن می&zwnj;باشد. در ضمن برای بواسیر و سوزاک نیز مفید است و اگر به صورت حلوا پخته شود برای رفع خونریزی&zwnj;های زنانگی بسیار مؤثر می&zwnj;باشد. منع مصرف :گزارشی از مضرات اعلام نشده است

مشخصات ظاهری :گیاهی است یک ساله با سابقه&zwnj;ای افراشته به ارتفاع حدود 80 سانتی متر و برگ&zwnj;های آن سبز، دراز، نوک تیز، بدون دمبرگ و ساقه آغوش می&zwnj;باشند. میوه&zwnj;های آن در اطراف انتهای محور گل دهنده به صورت خوشه مرکب و متراکم و دانه&zwnj;های آن ریز، مسطح و به رنگ&zwnj;های سفیدِ کاهی، سفیدِ مایل به زرد، زردِ مایل به قرمز و براق می&zwnj;باشند. در ضمن در مواردی دانه&zwnj;های رنگ&zwnj;های مختلف دیگری نیز دارند.نام&zwnj;های دیگر آن به فارسی، عربی و در کتب طب سنتی، ارزن، ارزن دانه&zwnj;ریز، ارزن معمولی، گاوَرس، جاوَرس و دُخن ریز نامیده شده است. بخش مورد استفاده دانه ، نحوه مصرف معمولاً ارزن را به صورت پخته و یا به روش&zwnj;های مختلف دیگری استفاده می&zwnj;کنند.طبیعت آن سرد و خشک است.نام علمی :Panicum italicum، نام فرانسه Petit millet و نام انگلیسی آن Spiked millet می&zwnj;باشد.ترکیبات شیمیایی :یک گلوکوزید سمّی، آلکالویید روغنی، لیزین، هیستیدین، آرژی نین، آمیلاز و ویتامین&zwnj;های C, B, A در آن مشخص شده است.

اسپرک – ورث زردنما – ورث زرد چهره

گلهای اسپرک خاصیت ضد تشنج و ضد عفونی کننده دارند. این گیاه هم چنین درمان کننده اسهال خونی – ورم معده، سوزش ادرار، برطرف کننده انگل های روده و تقویت معده و برطرف کردن دردهای قولنجی است. یکی دیگر از خواص این گیاه کمک به هضم بهتر غذا و ازبین رفتن گازروده است. برای درمان برخی بیماری های مربوط به چشم مانند ورم پلک می توان از جوشانده برگ و گل اسپرک استفاده کرد. اسپرک دارای خواص ضدعفونی کننده است و افرادی که روی پوست خود جراحتی دارند می توانند از دم کرده اسپرک روی ناحیه مورد نظر استفاده کنند تا از نفوذ میکروب ها به محل زخم جلوگیری شود. این گیاه هم چنین به عنوان ضددرد طبیعی و تقویت کننده نیروی جنسی می توان از آن بهره برد.منع مصرف : مصرف گیاه دارویی<a href="https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%D8%B3%D9%BE%D8%B1%DA%A9"> اسپرک</a> اگر به اندازه و در دوز مناسب مصرف شود، هیچ گونه عارضه جانبی به د نبال نخواهد داشت. میزان مصرف مجاز این گیاه 5 گرم در روز است. به یاد داشته باشید محصولات طبیعی همیشه بی خطر نیستند.

مشخصات ظاهری: اِسپرک گیاهی است علفی با برگ های ساده که به دلیل داشتن بریدگی 3 تایی به نظر می رسند. گل های زرد رنگ و کوچک گیاه بر روی گل آذین های خوشه مستقرند. میوه گیاه کپسولی است که دهانه آن باز می باشد.خاستگاه گیاه اسپرک منطقه مدیترانه و جنوب غربی آسیا است. این گیاه  به عنوان پوشش گیاهی در مراتع خشک و نیمه خشک مناسب است. اسپرک در خراسان، کرمان، منجیل، شیراز، دامنه های رشته کوهای البرز به صورت خودرو یافت می شود. امروزه از بزرگترین کشورهای صادرکننده اسپرک می توان به ایران، تایلند و هند اشاره کردبخش مورد استفاده ریشه و سرشاخه گلدار گیاه اِسپرک مصرف دارویی دارد.. نحوه مصرف خوراکی و موضعیسپرک، اسفرک، پشترک، پشترغ، پشتراغ، بشترغ، شبرق در عربی زریر ، ضریع ، ورس ، ورث

اسپند – اسفند

تقویت کننده نیروی جنسی و مفید برای انزال زودرس، مخدر و خواب&zwnj;آور، شیرافزا و ضد تب، بازکننده قاعدگی و دفع کننده کرم&zwnj;های نواری و کرم کدو، برطرف کننده رطوبت سینه و خلط&zwnj;آور، ادرارآور و معرق می&zwnj;باشد. در ضمن برای شب&zwnj;ادراری کودکان، بیماری&zwnj;های کبدی، وِزوِز گوش، درد عصب سیاتیک، ترک اعتیاد و سنگینی گوش نیز مفید است. در استعمال خارجی به صورت ضماد تسکین دهنده دردهای کمر و زانو می&zwnj;باشد. دود دانه&zwnj;های اسفند ضدعفونی کننده هوا می&zwnj;باشد و از دانه&zwnj;های اسفند سرمه&zwnj;ای تهیه می&zwnj;کنند که برای تقویت بینائی مؤثر است. منع مصرف :زیاده&zwnj;روی و مصرف بیش از حد مجاز دانه&zwnj;ی اسفند، سمّی بوده و اثرات نامطلوبی روی اعصاب گذاشته و خطرناک می&zwnj;باشد. در ضمن استفاده خوراکی از دانه&zwnj;ی اسفند برای خانم&zwnj;های باردار ممنوع و در صورت استفاده سبب سقط جنین می&zwnj;شود.

مشخصات ظاهری :گیاهی است علفی، خودرو و پایا به ارتفاع حدود 60 سانتی&zwnj;متر با برگ&zwnj;هایی به رنگ سبز روشن و منقسم به تقسیمات باریک و نامنظم و گلهایش بزرگ به رنگ سفیدِ مایل به سبز می&zwnj;باشند. میوه&zwnj;اش به صورت کپسول و حاوی چندین دانه&zwnj;ی سیاه رنگ است.نام&zwnj;های دیگر آن به فارسی، عربی و در کتب طب سنتی، اسفند، اسپند، غلقة الذئب، سذاب بری، حَرمَل و حُرمَل نامیده شده است.بخش مورد استفاده دانه و نحوه مصرف فقط با دستور پزشک ، طبیعت آن گرم و خشک است.نام علمی :Peganum harmala L، نام فرانسه Harmale و نام انگلیسی آن Wild rue می&zwnj;باشد.ترکیبات شیمیایی :آلکالوئیدهایی نظیر هارمین، هارمالین و هارمالون در آن تشخیص داده شده است.

اسبرق – سیب سًدوم

برگ، لاتکس و ریشه های گیاه برای درمان نیش مار و عقرب به کار می رود، و ریشه به عنوان عامل گوارشی توصیه می شود و در درمان اسهال خونی، وبا، سوءهاضمه و میگرن کاربرد دارد

درختچه ای و همیشه سبز و دارای چوب نرم می باشد، تعداد ساقه ها و شاخه های استبرق محدود و برگهای آن ساقه آغوش بوده، پوست این گونه کرکدار، شیاردار برنگ خاکستری روشن است.در صورتی که برگها و یا ساقه استبرق قطع گردند یک شیره سفید رنگ از ان جریان می یابد

اسفرزه

تصفیه کننده خون و خارج کننده سنگ کیسه صفرا، خنک کننده و ضد التهاب مثانه، رفع کننده یبوست&zwnj;های صفراوی و مزمن و برطرف کننده ناراحتی&zwnj;های روده، ضد اسهال&zwnj;های ساده و مفید برای تکرر ادرار، ضد تب&zwnj;های گرم و آرام کننده، ضد تب و لرز و برطرف کننده تشنگی می&zwnj;باشد. در ضمن برای خشونت سینه، خونریزی ریه، نزله&zwnj;های مزمن، دیسانتری (اسهال خونی)، زخم اثنی&zwnj;عشر، مننژیت و خارش بدن نیز مفید است. منع مصرف : استفاده از آن برای خانم&zwnj;های بارداری که دچار یبوست هستند، کودکان زیر دو سال و بیماران قندی ممنوع است.اسپرزه تا زمانی که سالم خیسانده شود خواص دارویی دارد. اسپرزه را نباید آسیاب یا نیم کوب کرد زیرا سمّی و کشنده می&zwnj;شود. در صنایع دارویی اسپرزه را به صورت آسیاب شده استفاده می&zwnj;کنند ولی با اضافه کردن مواد و ترکیبات شیمیایی مجاز، سمّیت آن را از بین می&zwnj;برند.

مشخصات ظاهری :گیاهی است علفی و یک ساله با ساقه&zwnj;ای به ارتفاع حدود 50 سانتی&zwnj;متر و برگ&zwnj;های آن باریک، دراز، نوکدار، مجتمع و به وضع متقابل بر روی ساقه قرار دارند. در قسمت&zwnj;های انتهایی ساقه، گل دهنده، گل&zwnj;های آن خوشه&zwnj;ای، مدور و رنگ گلها سفید، سرخ و قرمز تیره می&zwnj;باشد. میوه&zwnj;اش پوشینه، شکوفا، دو خانه&zwnj;ای و محتوی معمولاً یک دانه&zwnj;ی کوچک، لغزنده و به رنگ قهوه&zwnj;ای در هر خانه است.نام&zwnj;های دیگر آن به فارسی، عربی و در کتب طب سنتی، اسفرزه، حشیشه&zwnj;ی البراغیث، برزقطوناء، قطونا، تخم کک، اسپغول و شکم&zwnj;پاره نامیده شده است.بخش استفاده دانه ، نحوه مصرف معمولاً دانه را به صورت خیسانده در آب استفاده می&zwnj;کنند و در صنایع مختلف از جمله صنایع غذایی، دارویی و نوشیدنی نیز کاربرد دارد.طبیعت آن سرد و تر است.نام علمی :Plantago psyllium L. نام فرانسه Psylle و نام انگلیسی آن Fleaseed می&zwnj;باشد. ترکیبات شیمیایی :گلوکوزیدی به نام اوکوبین، نوعی هیدرات کربن صمغ&zwnj;دار به نام گزیلین، لعاب و غیره در آن مشخص شده است.

اسفناج

تمیز کننده قوی روده&zwnj;ها و افزاینده حجم خون، سریع الهضم و بادشکن، سرشار از آهن و ویتامین&zwnj;ها و خون&zwnj;ساز، افزاینده گلبول&zwnj;های قرمز خون و شیرافزا، ضد یرقان و کاهنده قند و کلسترول خون، ضد سرطان و مسکن سردردهای ناشی از اختلالات صفراوی یا گوارشی، ضد ورم ریه و باز کننده گرفتگی صدا، کاهنده فشار خون و تحلیل برنده ورم روده کوچک، لاغر کننده و برطرف کننده یبوست، محرک کلیه و خنک کننده، ادرارآور و صفرابر، آرام&zwnj;بخش و تحریک و تقویت کننده عضله قلب می&zwnj;باشد. در ضمن برای سرفه&zwnj;های خشک، ورم و درد گلو، درد سینه، حبس البول، بزرگی غده تیروئید، روماتیسم، نقرس و آسم نیز مفید است.آب اسفناج را دور نریزید با شکر مخلوط کرده برای افرادی که کمبود آهن یا کم خونی دارند بسیار نافع است. اسفناج بهترین غذا برای خانم&zwnj;های باردار و کودکان کم&zwnj;اشتها و کم رشد است. منع مصرف : افراد سرد مزاج باید اسفناج را با زنجبیل و هل مصرف کنند.مصرف بیش&zwnj; از حد اسفناج در توانایی جذب برخی از مواد مغذی از جمله کلسیم، منیزیم، زینک و غیره تداخل ایجاد می&zwnj;کند.مصرف بیش ا زحد اسفناج خام و پخته باعث مشکلات شکمی مانند ورم و اسپاسم معده و گاز روده و یبوست و دل درد می شود.مصرف زیاد اسفناج می تواند منجر به اسهال شود.اسفناج خودش منبع آهن است ولی استفاده بیش از حد از آن باعث کم خونی می شود چرا که بدن قابلیات جذب آهن را از دست می دهد.مصرف اسفناج باعث افزایش اسید اوریک بدن می شود و برای افراد مبتلا و یا مستعد به نقرس بد است.مصرف اسفناج می تواند باعث زبر شدن دندان ها شود.مصرف بیش از حد اسفناج می تواند منجر به آلرژی شود.مصرف این گیاه می تواند با داروهای ضد انعقاد خون مثل وارفارین تداخل داشته باشد.زیاده روی در مصرف این گیاه می تواند منجر به آکنه شود.مصرف همزمان ماست و اسفناج باعث می شود که آهن جذب نشود و مقداری از کلسیم ماست هم دفع شود.منجمد کردن و یخ زدن اسفناج فریزر شده باعث می شود که مقداری از خواص خود را از دست بدهد.خشک کردن اسفناج باعث می شود که مقداری از خواص خود را از دست بدهد مانند ویتامین C و املاح و مواد معدنی دیگر.تحقیقات نشان می دهد که بهتر است خیال منجمد کردن اسفناج را از سر خود بیرون کنید.اسفناج مانده خواص غذایی زیادی ندارد و بهتر است این سبزی را تازه مصرف کنید.مصرف بیش از حد اسفناج در بارداری باعث می شود که دیگر مواد معدنی که مصرف می کنید جذب بدن شما نشود نکته مهمکارشناسان به تازگی دریافته اند مصرف سبزیجات حاوی آهن از جمله اسفناج می&zwnj;تواند در مغز فرآیندی شبیه به زنگ زدگی سطح فلزات ایجاد و زمینه ساز ابتلا به بیماری آلزایمر شوند.محققان با بررسی بر روی افراد میانسال و سالمند دریافته اند چنانچه سطح آهن خون و پروتئین بتا آمیلوئید در خون بالا باشد امکان ابتلا به آلزایمر در فرد بیشتر وجود دارد و برعکس هرچه سطح آهن خون کمتر باشد خطر ابتلا به این بیماری کمتر است.کارشناسان بر این اساس در حال طراحی دارویی برای مقابله و درمان آلزایمر هستند که بتواند زنگ زدگی و مرگ سلول&zwnj;های مغزی را از بین ببرد.بیماری آلزایمر از جمله رایج&zwnj;ترین اشکال زوال مغزی است که اکنون دردنیا میلیون&zwnj;ها نفر به آن مبتلا هستند و کارشناسان تخمین می&zwnj;زنند در صورت عدم برنامه ریزی صحیح برای کنترل و مبارزه با آن درسال&zwnj;های آینده به یک چالش جهانی تبدیل شود.محققان کانادایی که در خصوص اثر سبزیجات حاوی آهن بر رنگ زدن سلول&zwnj;های مغزی تحقیق می&zwnj;کنند دارویی به نام PMN310 antibody تولید کرده اند که عوارض جانبی بر بدن انسان ندارد و می تواند به بازسازی سلول&zwnj;های مغزی بپردازد، کارشناسان امیدوار هستند این دارو پس از انجام آزمایشات موفقیت آمیز در سال 2025 وارد بازار&zwnj;های جهانی شود

مشخصات ظاهری : گیاهی است علفی، یک ساله تا دوساله و دو پایه با ساقه&zwnj;ای راست و شیاردار به ارتفاع حدود 60 سانتی متر، پربرگ، برگ&zwnj;های آن با پهنکِ مثلثی شکل، گوشتی، پهن، نرم، به رنگ سبز تیره و منتهی به دمبرگ مشخص می&zwnj;باشند. گلهایش تک جنس در هر پایه، گل آذین ماده به صورت سنبله انتهایی و گل آذین نرمحوری است و رنگ گل&zwnj;ها مایل به سبز می&zwnj;باشد. میوه&zwnj;اش دایره&zwnj;ایِ تخم مرغی شکل، تخت و تقریباً صاف یا مدور، با شاخ&zwnj;های خیلی نازک و محتوی تخم&zwnj;های گرد و خاکستری رنگ است.نام&zwnj;های دیگر آن به فارسی، عربی و در کتب طب سنتی، اسفناج، اسفاناخ، اسفاناج، اسبانخ و اسپناج نامیده شده است.بخش مصرف برگ و ساقه و تخم نحوه مصرف معمولاً برگ و ساقه را به صورت خام یا پخته استفاده می&zwnj;کنند.طبیعت آن معتدل است.نام علمی :Spinacia Oleracea L، نام فرانسه Epinard و نام انگلیسی آن Spinach می&zwnj;باشد.ترکیبات شیمیایی :پروتئین، چربی، سکرتین، لسییتین ساکارید، ساپونین&zwnj;ها، کلروفیل، نیاسین، آرسینیک، رایبوفلاوین، اکسالیک اسید، هیدرات کربن، تیامین، انواع ویتامین&zwnj;ها، آهن، فسفر، آب، خاکستر، سدیم، کلسیم و پتاسیم در آن مشخص شده است.

اسپرس

جذابیت گل های این گیاه برای زنبور عسل باعث شده تا در افزایش تولید عسل زنبور داران در مناطق زنبور داری از این گیاه استفاده شود ، عصاره گیاه همراه با سرکه اشتهاور و بیماری های زردی و مصرف آن تسکین انواع قولنج ، به صورت ضماد برای دردهای روماتیسمی و درد کیسه بیضه موثر و مفید ، مصرف دانه های گیاه برای افزایش نیروی جنسی کاربرد دارد

علفی یک ساله و چندساله می روید که دارای ارزش چراگاهی بسیار زیاد است. 27 گونه از آن ویژهٔ ایران است. در اروپا 23 گونه از اسپرس یافت شده است

ارمک – ریش بز – هوم هوما – آرمک

ذرمان آسم ، خسخس سینه ،

زیستگاه این گیاهان اقلیم های خشک است. ظاهری جارومانند و برگ های تحلیل رفته و برچه های نیمه بسته دارند

اًرس – وَرس

مصارف صنعتی و دارویی اسیدهای چرب و امینو اسید های ضروریی ، در صنایع آرایشی مثل عطر ، تولید روغن و پماد، خوشبوکننده غذا و شیرینی

اُرس درختچه ای است با برگ های سوزنی شکل که این برگ ها در دستجات 3 یا 4 تایی قرار گرفته اند. این گیاه دوپا بوده. گل های نر بر روی یک پایه و گل های ماده بر روی پایه دیگر ظاهر می شوند. مخروط ماده آن که می توان آن را میوه تلقی کرد به رنگ آبی متمایل به سیاه می باشد

12 از 184 مورد

فهرست کامل واژه‌نامه (۱۸۴)

سبد خرید